Buitenland

Buitenlandse ontvoeringen: brandhaarden en risicogebieden.

Nederland is gelukkig tamelijk veilig als het gaat over ontvoeringen. Dat is in sommige landen volstrekt niet zo. Er zijn zelfs plaatsen waar ontvoeringen een industrie genoemd zouden kunnen worden. Waar komen ontvoeringen vaak voor, en waarom zijn dit zulke brandhaarden?

Ontvoering BBE

1. Mexico

In veel stedelijke gebieden van Mexico zijn ontvoeringen aan de orde van de dag. Het komt het vaakste voor in grenssteden zoals Tijuana, Juárez en Tampico, maar ook in de hoofdstad Mexico-Stad vinden op regelmatige basis ontvoeringen plaats.

De meeste slachtoffers zijn Mexicanen zelf. Toeristen en andere buitenlandse gasten worden minder vaak meegenomen. Ook is het zo dat de meest gewelddadige incidenten meestal niet met buitenlanders zijn.

Dat is echter geen reden tot optimisme voor Nederlanders die een bezoek aan Mexico brengen. Het feit dat het merendeel van de ontvoeringen Mexicaanse slachtoffers heeft, is simpelweg te verklaren doordat zij zich vaker in de meer gevaarlijke gebieden ophouden. Het risico op ontvoeringen in toeristische resorts is nu eenmaal laag, omdat daar vaak voldoende beveiligd wordt. En als er extreem geweld wordt toegepast is dat meestal bij een bendeoorlog; het slachtoffer is dan een crimineel van een rivaliserende bende.

Dat betekent dus dat het ontvoering risico in Mexico reëel is, ook voor Nederlandse bezoekers. Vaak zal het gaan om zogenaamde “express kidnappings”. Daarbij wordt het slachtoffer soms domweg meegevoerd naar een pinautomaat. Als zijn bankrekening leeg is, wordt hij weer vrijgelaten, meestal volstrekt ongeschonden. Een variant is dat er een klein bedrag wordt geëist in losgeld, zo klein dat het prompt kan worden betaald. Welke van de twee het wordt, is afhankelijk van of er eventuele familie of vrienden in de buurt zijn. Dit type ontvoeringen duurt meestal nog geen 24 uur. Wie gewoon meewerkt, overleeft dat in veel gevallen.

Ook langere ontvoeringen komen voor. In veel gevallen blijkt de lokale politie er onderdeel te zijn van de bende. Dergelijke zaken vinden daarom vooral plaats in echte risicogebieden, waar de politie corrupt is en waar soms zelfs een feitelijke anarchie heerst. Dit is bijvoorbeeld in de grensregio met de Verenigde Staten het geval. Het is buitenlanders dus beslist af te raden om zich daar te begeven.

De meeste toeristen worden overigens niet ontvoerd door de meest criminele drugsbendes, maar door foute taxichauffeurs en dergelijke personen die gelieerd zijn aan gespecialiseerde ontvoering bendes. Ontvoeringen voor losgeld zijn voor dergelijke bendes in feite het verdienmodel. Dat verklaart ook waarom ze trachten elke zaak zo snel mogelijk af te handelen; dan valt er meer te verdienen.

2. Brazilië

In Brazilië zijn ontvoeringen vrij algemeen in grote steden. Het komt onder meer voor in Rio de Janeiro, São Paulo, Brasilia, Porto Alegre, Salvador, Curitiba en Recife.

Ontvoeringen zijn er onderdeel van een groter probleem. In veel grote stedelijke gebieden zwerven na zonsondergang criminelen over straat die op zoek zijn naar snel geld, vaak om drugs mee te kopen. Dat doen ze vaak via straatroof, autodiefstal of inbraak, en soms ook door mensen te ontvoeren voor losgeld.

Dit vindt vaak plaats met veel geweld. Er zijn enkele verschillende vormen. Het meest algemeen is “carjacking”, waarbij een automobilist wordt overvallen en wordt gedwongen zijn auto op te geven en zijn overige bezittingen af te geven. Ook korte ontvoeringen vinden plaats. Daarbij wordt het slachtoffer naar een pinautomaat gevoerd en gedwongen te pinnen.

Slachtoffers worden vaak speciaal uitgezocht. Het gaat dan om mensen die er rijk uitzien, bijvoorbeeld door dure kleding en opvallende sieraden of andere accessoires. Toeristen doen er dus verstandig aan niet op die manier op te vallen. Bovendien worden door veel criminelen specifiek mensen uitgezocht die geen Portugees spreken (de nationale taal van Brazilië). Iemand die eruitziet als een rijke toerist is dus een gewild doelwit.

Andere risicofactoren zijn: naar buiten gaan na zonsondergang, zich ophouden in achterbuurten (favela’s), en gebruik geen stadsbussen in de grote steden. Daarnaast is het altijd heel belangrijk om geen enkele vorm van verzet te voeren. Veel overvallen vinden al met enige vorm van geweld plaats, en verzet leidt helaas heel snel tot escalatie, soms zelfs tot een dodelijke afloop.

Ook komen er in Brazilië met enige regelmaat langdurige gijzelingen om losgeld voor. Als buitenlander is de kans beperkt om daarin verzeild te raken. Dat komt omdat het meestal om lang van tevoren opgezette operaties gaat, die zich richten op rijke zakenmensen en andere vermogende personen.

3. Venezuela

In Venezuela is de situatie vergelijkbaar met die in Brazilië, maar dan erger. Ontvoeringen vinden namelijk in praktisch het gehele land plaats. Echte risicogebieden zijn vooral te vinden in en rondom het openbaar vervoer. Bij veel ontvoeringen wordt geweld gebruikt.